Wie zal de Partij van de Arbeid als nieuwe Lijsttrekker gaan kiezen?
Er zijn drie kandidaten: Klaas de Vries, Jeltje van Nieuwenhoven en Wouter Bos.
De stem van een persoon zegt veel over zijn karakter: daadkracht en assertiviteit, menselijkheid en mededogen, principiële opstelling en beinvloedbaarheid. Al die aspekten zijn te horen in de sonoriteit, de dynamiek en de frekwentiekarakteristiek. Laten we daar eens naar luisteren.

De stem van Klaas de Vries heeft een tonaliteit die niet uitgebreid is en die zich voornamelijk in het gebied van de middentonen begeeft. De variëteit in dynamiek is niet groot en kan moeilijk anderen door kracht overstemmen zonder dat het op luid geschreeuw zou kunnen gaan lijken. Ook is zijn spraak niet voldoende gearticuleerd. Zijn rol in de laatste maanden maakt hem niet bij iedereen geliefd, wellicht wel bij de PvdA-stemmer. Om ook buiten die partij mensen te inspireren is hij niet de juiste persoon.

De stem van Wouter Bos is licht van timbre, heeft ook een minder uitgesproken dynamiek. De klank begeeft zich vooral in het midden en hoog. Dat gebied is zijn werkterrein. Het is moeilijk om in dat gebied kracht te ontwikkelen, de kracht die hij nodig heeft voor het accentueren van de standpunten die hij wil verdedigen. Zijn stem zou wellicht op cruciale momenten over kunnen slaan. Hij zou er goed aan doen wat lessen te volgen in ademhalingstechniek en stembeheersing. Zijn timbre is niet te veranderen. Daarvoor is het te laat, want dat gebeurt in de vroegste jeugd. Maar de energiereserve en de energieverdeling kunnen verbeterd worden zodat hij zijn argumenten sterker naar voren kan brengen. Nu is zijn stem nog te veel kosmetisch en heeft nog onvoldoende het karakter van een leider. Zijn staat van dienst is uitstekend. Hij komt uit het bedrijfsleven en zal zakelijk goede inzichten hebben. Het gevaar bestaat dat hij vanwege zijn leeftijd te veel door enkele coryfeeën beinvloed zou kunnen worden.

Jeltje van Nieuwenhoven spreekt duidelijk, zij heeft dynamiek in haar stem, kan kracht zetten en ook goed nuanceren. Haar palet is zeer uigebreid van zacht tot luid. Haar stem verraadt een krachtige persoonlijkheid die een vuist kan maken als het nodig is, maar tegelijkertijd ook mededogen kan tonen. Ze kan bitchy zijn om in een argumentatie op punten te winnen. Maar ook laat haar stem de gevoeligheid horen die bij een echte socialiste past. Haar staat van dienst is uitstekend. Door het kamervoorzitterschap en haar funktioneren als kamerlid (vooral in de laatste maanden) heeft ze zich duidelijk kunnen profileren als een vechtster.

Het is duidelijk. Dit is van 'minst tot meest' geschikte kandidaat de rangorde: Klaas de Vries, Wouter Bos, Jeltje van Nieuwenhoven. Hopelijk beseffen de PvdA-leden de belangrijkheid van hun keuze en maken ze niet de fout die ze eerder maakten toen ze op grond van ancienniteit en verdiensten binnen de partij de desastreuze keuze maakten voor Wim Meijer en recentelijk voor Ad Melkert.

R.A.B. 22 oktober 2002